Co to jest abstrakcyjne myślenie? Czy można się go nauczyć?

Myślenie abstrakcyjne oznacza zdolność myślenia za pomocą pojęć abstrakcyjnych. Inaczej mówiąc, myślenie abstrakcyjne to zdolność pojęciowego ujmowania rzeczywistości. Jest niezbędnym składnikiem kreatywności.

Pojęcie abstrakcyjnego myślenia wiąże się ze zdolnością tworzenia wyobrażeń oraz pojęć i jest właściwe tylko rodzajowi ludzkiemu. Zwierzęta, nawet te najinteligentniejsze, nie są w stanie myśleć abstrakcyjnie. Kształtowanie się myślenia abstrakcyjnego stanowi istotny kierunek rozwoju umysłowego człowieka i kształtuje się wraz z wiekiem.

Do czego przydaje się abstrakcyjne myślenie?

Osoby umiejące myśleć abstrakcyjnie, w przeciwieństwie do osób posługujących się tylko konkretami, poszukują oryginalnych rozwiązań i są w stanie przedstawić sytuacje hipotetyczne, dzięki czemu szybciej dostrzegają sedno sprawy. Jednostki konkretne dostrzegają tylko wycinek dostępnych danych czy rozwiązań.

Osoby mające trudność z abstrakcyjnym myśleniem, czyli te, które skupiają się tylko na konkretach odpowiadających rzeczywistości, mogą mieć trudności między innymi z odgadnięciem intencji osoby opowiadającej żart lub mogą być mniej skłonne do empatii.

Abstrakcyjność można przedstawić za pomocą skali, na której jednym końcu znajdują się obrazy odpowiadające rzeczywistym obiektom, zarejestrowane w procesie spostrzegania, a na drugim końcu znajdują się pojęcia abstrakcyjne, czyli te, które nie mają odpowiednika wśród obiektów rzeczywistych. Pojęciem abstrakcyjnym jest np. pojęcie Boga.

Od myślenia abstrakcyjnego do kreatywności

Dzięki myśleniu abstrakcyjnemu wychodzimy poza konkrety; nie widząc przedmiotu, możemy sobie go wyobrazić, tworzymy jego obraz i możemy dowolnie przekształcać go w myślach.

Kreatywność, której częścią składową jest zdolność abstrakcyjnego myślenia, jest sztuką nietypowego oraz efektywnego rozwiązywania zadań i problemów. To także gotowość do tworzenia nowych pomysłów. Myślenie kreatywne zakłada odejście od szablonowego sposobu myślenia. Człowiek myślący w ten sposób potrafi dostosować się do każdej sytuacji i wymyślić nowe, nieoczekiwane rozwiązania właśnie dzięki myśleniu abstrakcyjnemu.

Czy abstrakcyjnego myślenia można się nauczyć?

Psychologowie przez pewien czas uważali, że zdolność myślenia kreatywnego, a więc zdolność myślenia między innymi abstrakcyjnego, jest cechą wrodzoną: albo się ją ma, albo nie. Dzisiaj mamy do dyspozycji treningi twórczości oraz warsztaty rozwijające kreatywne myślenie, które za pomocą różnych ćwiczeń i odpowiednich narzędzi myślowych pomagają nam pracować nad naszą kreatywnością oraz zdolnością abstrakcyjnego myślenia.

Powiązane artykuły